مشاوره مدیریت دانش، نظام مدیریت دانش سازمانی، استقرار مدیریت دانش، مدیریت استراتژیک حسین نوریان، مشاور مدیریت دانش سازمانی، مشاور مدیریت استراتژیک

ضرورت و نیاز به نظام مدیریت دانش سازمانی

تشدید فضای رقابتی، از هم گسیختگی بازارها، ورود سریع و اثرگذار محصولات یا روش های جایگزین و بروز تغییرات و عدم قطعیت های پرتکرار در فضای کسب و کار موجب شده است تا مزیت های رقابتی سازمان ها کم تاثیر شده یا پایداری خود را در میان و دراز مدت از دست بدهند، اکنون بسیاری از شرکت ها، مشخصات یک سازمان پیچیده را به خود گرفته اند و با چالش های بسیاری دست بر گریبانند که می توانند برای آنها منشا فرصت ها و یا تعدیدهای شدید کسب و کار باشد، مواجهه موثر با این چالش ها نیازمند آن است که دانش کافی، کارا، نهادینه شده و در دسترسی برای مدیران و کارکنان کلیدی سازمان فراهم گردد تا پشتیبان تصمیم گیری کارامد آنها باشد، از سوی دیگر امروزه سرعت رشد دانش بسیار زیاد است به طوری که بیش از ۹۰ درصد سرشاخه های علوم و اطلاعات فنی در سال‌های اخیر تولید شده که همین سرعت رشد و عمر متوسط کوتاه آن-چیزی کمتر از چهار سال- موجب کاهش چرخه عمر پایداری مزیت‌های رقابتی می‌شود. از همین رو توجه و اهتمام به استقرار نظام‌های مدیریت دانش در بین سازمان‌ها عمومیت یافته و بنگاه‌های مختلف هر یک به فراخور قابلیت‌های داخلی و برداشتشان از مفهوم مدیریت دانش، مجاب به بهره برداری از آن شده اند. جدای از این مساله، دنیای رقابتی امروز فرصت تکرار اشتباه را نمی‌دهد. از همین رو حیات سازمان‌ها و پیشتازی در رقابت، منوط به “حفظ مزیت رقابتی”، “نوآوری”، “عدم تکرار اشتباه”، “درس‌گیری از تجارب گذشته” و… است. از سوی دیگر، حرکت به سمت عرضه محصولات دانش بنیان اهمیت مدیریت دانش را بیش از پیش ساخته است. مضاف بر آن، پیچیدگی فضای رقابتی و سرعت زیاد‌ تغییرات در فضای رقابتی و سازمان‌ها، پاسخگویی به آن را دشوار کرده و جز با بهره‌مندی از مدیریت دانش پاسخگویی به آن ممکن نیست.

 

ذینفعان کلیدی مدیریت با دانش در سازمان

  • هیات مدیره سازمان، به جهت استمرار ارزش آفرینی کسب و کار با حفظ و ایجاد مزیت‌های رقابتی با فراهم آوری دانش مورد نیاز برای تصمیم‌گیری‌های استراتژیک
  • مدیر عامل به جهت بهبود مستمر عملکرد سازمان، تامین انتظارات و نیازمندی های ذی نفعان با به کارگیری دانش سازمان در اجرای استراتژی ها و فرایند های کسب و کار در لایه های مختلف هرم سازمانی.
  • مدیران میانی، به جهت فراهم آوری دانش مورد نیاز برای تصمیم‌گیری عملیاتی و افزایش بهره وری اثربخشی فعالیت های عملیاتی و پشتیبانی
  • کارکنان شرکت به جهت توسعه ی شایستگی ها و توانمندی ها در اثر درونی سازی دانش سازمانی
  • سایر ذینفعان به جهت برخورداری از خدمات و محصولات با ارزش تر ناشی از دانش سازمانی به کار گرفته شده در طراحی و توسعه محصولات و خدمات

اهداف استقرار نظام مدیریت دانش

مدیریت دانش با دو تعبیر شناخته می‌شود؛ مدیریت با دانش و مدیریت بر دانش. مدیریت بر دانش رویکردی از مدیریت دانشی است که به جمع‌آوری، ذخیره سازی، تبادل و به اشتراک‌گذاری آن می‌پردازد. اگرچه سودمند است اما به نوآوری، تولید دانش و متعاقبا تحولی شگرف و کارا و اثربخش در سازمان نمی‌انجامد. تعبیر دیگر از نظام مدیریت دانش با «مدیریت با دانش» تبیین می‌شود. در این دیدگاه، سبک رهبری سازمان آنگونه تنظیم می شود که در تمامی تصمیم گیری ها و رویکردهای مدیریتی، دانش متناسب و مربوط به آن به کار گرفته شود. این برداشت از نظام مدیریت دانش به مراتب مفیدتر است و اگر در فرهنگ سازمانی درست نهادینه شود، تحول مدیریتی شگرفی را به همراه خواهد داشت. از آن‌جایی که دانش هر سازمان، مبانی اجرای کار در آن سازمان است، به روز شدنی و منسوخ شدنی است و این مدیریت دانش است که تضمین کننده حذف دانشِ منسوخ و به روز رسانی آن است. همین است که کمک می کند تا سازمان‌ها اشتباهات گذشته را انجام ندهند و عوامل موفقیت خود را در بخش‌های دیگری از سازمان هم به کاربندند. ضمن اینکه مدیریت دانش با آماده کردن فضایی برای انتقال تجربه کارکنان به یکدیگر به استخراج دانش ضمنی پرداخته و به حفظ دارایی های دانشی سازمان که در معرض خطراتی از قبیل حذف پیش از منسوخ شدن، کپی شدن قرار دارند کمک می‌کند.
فراهم آوری دانش مورد نیاز برای تصمیم گیری مدیران و کارشناسان در زمان و مکان مورد نیاز که از اهداف مدیریت دانش است، موجب تقویت توانایی پیشبینی وقایع آینده و تعالی خرد سازمانی می‌شود، زیرا افزایش خبرگی سازمانی و توان حل مسأله با افزایش سطح به کارگیری دانش سازمانی حاصل می گردد.

روش و گام های انجام پروژه 

نظام مدیریت دانش یا چرخه مدیریت دانش نظامی چهار مرحله ای است که برای پیاده‌سازی آن مانند هر فرآیند دیگری ابتدا باید یک برنامه منسجم، یک نقشه راه با چشم انداز و ماموریت و استراتژی مشخص طراحی نمود. بعد از طراحی برنامه، سازمان را باید با اهداف و استراتژی های تدوین شده سازماندهی کرد و اعضا و کارکنان سازمان را با آن همسو ساخت. سپس با استفاده از ابزار های مختلف به آگاهی بخشی و توانمند سازی کارکنان باید پرداخت تا مهارت های لازمه را کسب کنند و از آن در جهت رسیدن به اهداف استراتژیک سازمان و تطابق با الگوی طراحی‌شده بهره‌مند شوند. تجاری سازی دانش خلق شده یکی دیگر از گام های پیاده سازی نظام مدیریت دانش است که حاصل به کار گیری و یکپارچه سازی و دانش استخراج شده و تولید شده سازمان در تولید محصولات و ارائه خدمات است. ارزیابی و کنترل عملکرد مدیریت و پایش شاخص ها، گام های آخرین این چرخه است. مدیریت دانش مانند هر فرآیند دیگری برای بهبود مستمر، ملزم به پایش و ارزیابی است و باید سنجیده شود که چقدر پیاده سازی آن در سازمان موثر و کارا بوده است.
در نمودار زیر مراحل چهارگانه چرخه مدیریت دانش آورده شده است:

منافع حاصل از اجرای پروژه

  • *ایجاد شیوه شناخت دانش ضمنی مورد نیاز در سازمان به گونه ای که بتوان برای دستیابی به آن هدف گذاری و برنامه ریزی نمود
  • *همسو سازی استراتژی ها و اهداف استراتژیک سازمان با مدیریت دانش سازمانی تا از ایجاد نظام و فرهنگ مدیریت با دانش اطمینان حاصل نماییم
  • *فراهم آوری زمینه و زیرساخت شناسائی دانش ضمنی کارکنان ( موجود ) تا از دانش غنی ضمنی موجود در سازمان به صورت اثربخش و کارا استفاده نماییم
  • *فراهم آوری اطلاعات لازم برای کاهش شکاف دانشی سازمان تا بر مبنای آن، برنامه های توسعه دانش سازمانی را فراهم آوریم
  • *ایجاد شیوه استخراج دانش ضمنی درون سازمان و ثبت و مستند سازی آن تا از دسترسی پذیری و قابلیت استفاده از دانش سازمانی اطمینان یابیم
  • *ایجاد مکانیزم شناخت خبرگان دانشی تا بتوان از توانمندی و دانش آنها در راستای مربی گری سازمانی بهره برد
  • *ایجاد مکانیزم به اشتراک گذاری دانش موجود در سازمان تا بوسیله آن دانش ضمنی کارکنان را تبدیل به دانش نهادینه شده در فرهنگ سازمانی نماییم
  • *ایجاد فرهنگ بکارگیری دانش سازمانی در تصمیم گیری و اجرای فرایندهای سازمانی تا کارائی و اثربخشی و کیفیت اجرای فرایندهای سازمانی را ارتقا دهیم
  • *ایجاد روش تجاری سازی دانش سازمانی تا آن از آن به عنوان اهرمی برای سوددهی سازمان ( ایجاد درامد یا افزایش بهره وری ) استفاده نماییم

 

برخی از خروجی های اصلی پروژه

  • *اسناد چشم انداز و اهداف کلان دانشی سازمان
  • *اسناد نقشه دانشی سازمان
  • *نقشه استراتژی همسو شده با مدیریت دانش سازمانی
  • *پروفایل دانشی کارکنان
  • *سند تحلیل شکاف دانشی
  • *شاخص های اندازه گیری و پایش مدیریت دانش در سازمان
  • *ابزارهای استقرار یافته مدیریت دانش در سازمان شامل مکانیزم ثبت درس آموخته ها، مکانیزم به اشتراک گذاری دانش خبرگی، مکانیزم حل مسائل سازمانی با رویکرد مدیریت دانش سازمانی و …
  • *اسناد سازماندهی مدیریت دانش شامل ساختار تسهیل گری مدیریت و شرح وظایف بازنگری شده با لحاظ نیازمندی های نظام مدیریت دانش
  • *دستورالعمل های نظام انگیزشی متناسب با نظام مدیریت دانش، الگوهای حل مساله و …
  • *سازماندهی رویدادهای مدیریت دانش شامل فروم های حل مساله، جشن بهپویی و ….

 

درصورت نیاز به مشاوره استقرار نظام مدیریت دانش سازمانی یا دریافت پروپوزال با ایمیل [email protected] تماس حاصل فرمایید

استفاده از مطالب فوق تنها با ذکر منبع مجاز است و درصورت استفاده تجاری پیگرد قانونی دارد